Uluslararası toplumun bölgedeki barış ve hukuk ihlallerine karşı ortak duruşu giderek güçleniyor. Türkiye başta olmak üzere, BAE, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün gibi önemli ülkeler, İngiltere’nin işgal altındaki Filistin bölgelerindeki yasa dışı İsrail yerleşimlerinden yapılan ithalatı yasaklama kararını samimiyetle desteklediklerini açıkladılar. Bu adım, sadece bölgesel barış çabalarını güçlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda uluslararası hukukun üstünlüğüne olan bağlılığı da pekiştirmiştir.
Dışişleri Bakanlığından yapılan ortak açıklamada, bu ülkelerin dışişleri bakanlarının, İngiltere’nin bu kararıyla ilgili ortak metin yayımladıkları belirtildi. Açıklamada, kararın, yasa dışı yerleşim faaliyetlerinde bulunan kuruluşların ve bu faaliyetlere karışan kişilerin hesap verebilirliğini artırması ve uluslararası hukuka uygun hareket edilmesini teşvik etmesi umut ediliyor. Ayrıca, bu girişimin uluslararası toplumun benzer adımlar atması yönündeki teşvik edici etkisinin de önemli olduğu vurgulandı. Bakanlar, Kanada, Fransa, İtalya gibi diğer ülkelerin dışişleri bakanlarıyla birlikte yayımlanan ortak bildiriyi memnuniyetle karşıladı. Bu bildiri, ülkelerin ulusal ve bölgesel düzeyde yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı ticari faaliyetlere karşı alınacak önlemleri netleştirmiştir.
İki devletli çözüm için uluslararası toplumun ortak çabalarının önemine vurgu yapan açıklamada, Filistin topraklarının hukuka aykırı işgaline son verilmesi ve bu durumun devam etmemesi gerektiği ifade edildi. BM Güvenlik Konseyi’nin 2334 sayılı kararı ve Uluslararası Adalet Divanı’nın 2024 yılı Temmuz ayındaki hukuki görüşleri hatırlatıldı. Bakanlar, İsrail’in yerleşimlere devam etmesi halinde bölgedeki statükoyu değiştiren karşı hamlelerin ve uygulamaların durdurulması çağrısında bulundular. Gazze’de yaşanan insani kriz ve güvenlik sorunlarının çözümünün, uluslararası hukuka uygun, kapsamlı bir barış planıyla sağlanabileceğine dikkat çekildi. Ayrıca, Filistin için bağımsız, egemen ve yaşanabilir bir devletin kurulması yolunda uluslararası topluma sorumluluklar düştüğü vurgulandı.
Öte yandan, Batı Avrupa ülkeleri ise İsrail’in kuzey ve batı bölgelerindeki yasa dışı yerleşimlerin ticaretine karşı yeni kısıtlamalar getirerek, iki devletli çözüm hedeflerini desteklemeye devam ediyorlar. Kanada’dan Polonya’ya kadar birçok ülke, işgal altındaki Batı Şeria’daki yerleşimlere yapılan mal girişlerine ambargo uygulama kararı aldı. Bu adımlar, bölgede yaşanan gerilimi azaltma ve barışın tesisi amacı taşırken, İsrail’in bu tür kısıtlamalara tepkisiyle karşılaştı; İsrail, İngiltere’nin Doğu Kudüs’teki Filistin makamları nezdindeki konsolosluklarını kapatma yoluna gitti. Bu gelişmeler, uluslararası diplomaside bölgesel planların ve yaptırımların nasıl şekilleneceğine ilişkin yeni bir dönemin sinyallerini verdi.
